Navoiy viloyat DSENM
/ / Qorin tifi yoki ich trlama
/ / Qorin tifi yoki ich trlama

    Qorin tifi yoki ich trlama


    Qorin tifi yoki ich trlama

    Qorin tifi yoki ich trlama yuqumli kasallik bolib, uni salmonllalar avlodiga mansub tif baktriyalari qozgatadi. Bu kasallik ingichka ichak dvoridagi limfa tugunlari va pyr pilakchalarining zararlanishi, baktrimiya, yuqori harorat va intoksikatsiya blgilari bilan otadi. Yuqori isitma bolib, bmor alaxlab es-xushi aynib qoladigan holat bilan otadigan kasalliklarni, otgan asrning boshlarigacha tif nomi bilan atalgan.

    Etiologiyasi: qorin tifini qozgatuvchisi Salmonelloc typhi shaklan tayoqchaga oxshaydi, boyi 0,5-0,3 mm. kladi, xivchinlari bor, shu tufayli harakat qila oladi. Tif baktriyasi parchalanganda endotoksin ajratadi. Uning issiqqa chidamli somatik O-antigni, xivchiniga mansub, issiqqa chidamsiz N antigni va somatik Vi antigni bor. Tif baktriyasi tashqi muhitga chidamli boladi. Oqar suvda 5-10 kun, kolmak suvda 30 kun, quduq suvida bir ncha oygacha, sabzavot va ho`l mvalarda 5-10 kungacha tirik saqlanadi. 60 daraja issiqda 30 minut ichida, 100 darajada o`sha zahoti halok boladi. Xloromin 3% li, sulma (1:10000), fnol 5% li eritmalari tif baktriyalarini 2-3 minutda da halok qiladi.

    Epidmiologiyasi: qorin tifi bilan faqat odamlar kasallanadi. Kasallik bmor va baktriya tashib yuruvchilardan yuqadi. Kasallik boshlanishi bilan bmor tashqariga axlat, siydigi, so`lagi bilan tif baktriyalarini tashqariga chiqaradi. Bmor sogaygach esa baktriyalar chiqarilishi toxtaydi. Ba'zan bmor sogaygach ham baktriyalar chiqish toxtamasligi mumkin. Bunday shaxslarni baktriya tashib yuruvchilar dyiladi. Baktriya tashuvchilik 3 oygacha davom etsa Okir baktriya tashuvchilik, undan uzoqqa ba'zan esa umrbod chozilsa surunkali baktriya tashuvchilik db yuritiladi. Umrbod baktriya tashuvchilik 2-4% sogayganlarda uchrashi mumkin. Ularni rkonvalstsnt baktriya tashuvchilar dyiladi. Otkir baktriya tashuvchilik holati esa qorin tifini yuqtirgan, lkin o`zi kasallanmay qolgan kishilar orasida uchraydi, ular soglom baktriya tashuvchilar db ham yuritiladi. Qorin tifi: fkaloral yol va kontakt yoli orqali yuqadi.

    1) baktriyalar soglom organizmga ogiz orqali kiradi.

    2) Kontakt yoli:

    ) bvosita kontakt yoli bmor bilan qol brib korishish, uni parvarish qilganda

    ) vositali yol: bmor foydalangan uni yaqinida bolgan buyumlarni ushlash natijasida qorin tifi kontakt yoli bilan va oziq-ovqat hamda suv orqali tarqaladi. Odam qorin tifi bilan ogrib otgach umrbod saqlanadigan immunitt qoladi.

    Klinikasi:

    I.Yashirin davri: ortacha 9-14 kungacha davom etadi. Lkin ba'zan 7 kungacha qisqarishi yoki 24 kungacha uzayishi mumkin.

    II.Boshlangich davri ortacha bir hafta davom etadi. Kasallik asta-skin boshlanib bmorni darmoni quriydi, badani uvishadi, boshi ogriydi, ishtahasi bogiladi, darmonsizlik kundan kun zorayadi, harorati kotariladi, uni aks ettirgan chiziq xuddi zinapoyaga oxshab yuqorilab boradi. 5-7 kuniga borib harorat 39o-40oga ytadi. Harorat kotarilishi bilan bir qatorda intoksikatsiya kuchayadi. Bmorni boshi qattiq ogriydi, ishtaha yoqoladi, uyqu buziladi. Bosh ogrigi bilan uyqusizlik qorin tifiga juda haraktrli, puls-bradikardiya, AB pasayadi. O`pkada tarqoq guruhli xirillash eshitiladi (diffuz bronxit). Til qalinlashib yon tomonida tish izlari tushib qoladi, orqa qismi och-kulrang karash bilan, til uchi va yonida qizg`ish boladi, halqum va murtak bzlari qizaradi. Bmorni qorni kopchiydi (mtorizm). Shu soha paypaslab korilsa ichak quldirashi aniqlanadi va bmor ogriq szadi. Qonda lykopniya, limfotsitoz, trombapniya, eritrotsitlar cho`kish tzligi tzlashadi. Siydikda protsinuriya, mikronmaturiya, silindruriya kuzatiladi. Gmokultura analizi qilinadi.

    III.Birinchi haftaning oxiri va ikkinchi haftaning dastlabki kunlaridan qorin tifining rosa avj olgan davri boshlanadi. Bu davr 10-15 kun davom etadi. Intoksikatsiya kuchayib, bmor ahvoli ogirlashadi, 5-6 kun davomida harorat birday 39-40 daraja atrofida turadi. Tmpratura kchki va ertalabkini orasidagi farq 10 dan kam bolsa kasallik ogir otaganligini, harorat 20 yoki undan koproq pasayishiga yaxshi alomat hisoblanadi. 8-10- kunga klib rozolz toshma (tariq kattaligidagi) paydo boladi. Bu doglar soni kopincha 3-5-20 dan oshmaydi va qorin trisida joylashadi. Barmoq bilan bosilganda rangi ochadi, barmoq olinsa yana oz holatiga klib dog hosil boladi. Rozolalar 3-4 kundan kyin rangi ochib, yoqoladi. Kasallik rosa avj olganda nisbiy bradikardiya, harorat 40o-39o bolgan holda yurak 1 minutda 80-90 ta uradi, puls dikrotiyasi (orqama-orqa ikkita tbranishni artriyada aniqlanadi) va AB pasayishi kuzatiladi. Jigar, taloq kattalashadi.

    print

    O`xshash maqolalar

ISHONCH TELEFONI

(0-436) 220-30-15
Manzil: Navoiy shahar, Navoiy ko`chasi, 8-uy.
Pochta indeksi: 210100
Ish vaqti: 08:00 - 17:00
Fuqarolar arizalarini qabul qilish bo`limi: 08:00 - 18:00
Tushlik vaqti: 12:00 - 13:00
Aloqa raqami: (0-436)2203015,
Faks: (0-436) 2203016; (0-436) 2203499
Ishonch telefoni: (0-436) 2203015
Elektron pochta: dsenm@nv.uz
Qabul kunlari: har haftaning chorshanba va shanba kuni 10:00 dan 12:00 gacha
Veb-saytni yuritish bo`yicha mas`ul xodim: Zarifa K. Boboyeva, tel.: (0-436) 220-30-16

KO`P KO`RILGAN
25 sentyabr

. . .

26 sentyabr

VIDEOLAVHALAR
MA`LUMOTLAR ARXIVI
Navoiy viloyati DSENM ishini qanday baholaysiz?
Ovoz berish

MAXSUS IMKONIYATLAR

eye

Ko`rinish

A
A
A

Shrift o`lchami

0% ga kattalashtirish