Navoiy viloyat DSENM
/ / Zaxm haqida
/ / Zaxm haqida

    Zaxm haqida


    Zaxm haqida

    Bemor zaxm tarqatadigan manbadir, u sog`lom kishi bilan o`pishganda, jinsiy aloqa qilganda yoki uning idish-tovoqlaridan foydalanganda kasallik yuqadi. Kyingi yillarda qon quyish yo`li bilan ham (transfuzion) zaxm yuqish yo`llari ahyonda kuzatiladi. Oqish trponma trida yoki silliq pardaga kirgach, tz ko`payadi va limfa tomirlari orqali butun organizmga tarqaladi. Zaxm bilan kasallangan odam avval o`zini mutlaqo sog`lom szadi, 4-5 haftadan kyin (yashirin inkubatsion davr tugagach) oqish trponmalar kirgan joyda zaxmning birinchi blgisi og`rimaydigan birlamchi sifiloma (qattiq shankir) paydo bo`ladi. Bmor furunkulyoz, o`pka yallig`lanishi, angina so`zak va boshqa kasalliklar sababli biror antibiotik bilan davolangan bo`lsa, zaxmning yashirin davri ancha cho`zilishi mumkin. Bunday hollarda antibiotikning tgishli dozasi treponmalarni yo`q qila olmay, ularning rivojlanishini bir oz to`xtatib qo`yadi, natijada yashirin davr ancha cho`zilib ktishidan tashqari, kasallik boshqacha kchishi mumkin. Qattiq shankir paydo bo`lishi bilan zaxmning birinchi davri boshlanadi: yara (shankr)ga yaqin limfa tugunlari yallig`lanib shishadi, kattalashadi va bir oz qattiqlashadi; ko`pincha darmon quriydi, isitma chiqadi, bosh og`riydi, ayniqsa kchasi suyaklar qoqshab og`riydi, uyqusizlik kuzatiladi. Bu davr 6-9 hafta davom etadi va oz vaqtda davo qilinmasa, ikkinchi davrga o`tib ktadi: og`iz shilliq qavati, jinsiy a'zolar , qo`l, oyoq va badanda dog`, tuguncha va hokazo ko`rinishida katta-kichik, rang-barang toshmalar (yiringli tugunchali) paydo bo`ladi; ko`pchilik bmorlarning sochi to`kila boshlaydi, suyak, bo`g`im, muskul, qon tomirlar, yurak, ko`z, quloq, ichki a'zolar va nrv sistmasi zararlanishi mumkin. Bu davrda bmor atrofidagilar uchun o`ta xavfli hisoblanadi. Ikkinchi davr boshida paydo bo`lgan toshma hch qanday davo qilinmasa ham, bir qancha vaqtdan kyin butunlay yo`qolib ktadi; bmor o`zini sog`lom szib, hch narsadan shikoyat qilmaydi, lkin bu bmorning dardi aridi va u atrofdagilarga kasallik yuqtirmaydi, dgan gap emas. Bu faqat zaxmning latnt yoki yashirin davri, xolos. Bmor qunt bilan davolansa sog`ayib ktadi. Davo qilmay qo`ysa kasallik to`satdan qaytalanib (rtsidiv), ikkinchi davrning gamma blgisi namoyon bo`ladi va bir qancha vaqtdan kyin ular yana yo`qoladi. Bu jarayon bir ncha marta takrorlanishi mumkin. Har galgi qaytalanish oldingisidan faqat kam toshma toshishi bilan farq qiladi.Bmor vrach aytganlarini qilmasa, spirtli ichimliklar istmol qilsa, taxminan 3-5 yildan kyin ikkinchi davr zaxmning oxirgi, uchinchi davrga o`tadi, olcha donagidk do`mboqchalar yoki tuxumdk, bazan undan kattaroq gummalar paydo bo`lib, to`qimalarni ymiradi, yaraga aylanadi va chandiqlanib bitadi. Kasallik oqibati gummalar o`rnashgan joyga bog`liq. Miya, yurak, tomir, jigar kabi hayot uchun muhim a'zolar zararlansa, bmor hayoti xavf ostida qoladi; yuz zararlangan bo`lsa, burun sklti yemirilib, bmor badbashara, burni egarsimon bo`lib qoladi. Harakat, ko`ruveshituv a'zolari nrv sistmasini zararlanishi kishini umrbod mayib qilib qo`yadi. Zaxm hamma vaqt ham uchinchi davrga o`tavrmaydi. Bmor kasallikning birinchi davrida davolana boshlasa, ikkinchi davri paydo bo`lmay tuzalib ktadi. Bmor vaqtida davolanmay, kasallikni o`tkazib yuborsa, zaxmning chala davri birin ktin ro`y bradi. Zaxmning birinchi davridayoq nrv sistmasi zararlanadi, lkin bu uchinchi davrda juda og`ir o`tadi - orqa miya soxtasi va orqa miya falajga sabab bo`ladi; bunda yangi davo vositalari ham foyda brmay qoyadi. Zaxmning onadan bolaga yuqishi kasal ona davolash kursini to`liq o`tmagan bo`lsa, zaxm bolasiga o`tishi mumkin. Ayolning bo`yida bo`lishidan oldin yoki xomiladorlikning 4-5 oyida bolasi tushadi yoki zaxm bolasining chala (7-8 oyligida) majruh, bazan o`lik tug`ilishiga sabab bo`ladi. Zaxm blgilari yo`qligi uchun uning yashirin davrini o`tayotgan ona o`zini so`g`lom his qiladi va ko`pincha dardi juda og`ir, zaxm bilan kasallangan bola tug`iladi. Zaxmni oqish trponma (speroxetalar) qo`zg`atadi. U bmor qonida, tridagi yarada, limfa tugunlari, orqa miya suyuqligida, so`lagida, nrv to`qimalari va hamma a'zolarida, hatto zaxm bilan og`rigan ayol sutida va erkak shaxvatida ham bo`ladi. Oqish trponma organizmdan tashqarida quritilganda o`ladi, lkin nam muhitda (masalan shahvat, so`lakda, qin shilimshig`ida) uzoq yashaydi.

    print

    O`xshash maqolalar

ISHONCH TELEFONI

(0-436) 220-30-15
Manzil: Navoiy shahar, Navoiy ko`chasi, 8-uy.
Pochta indeksi: 210100
Ish vaqti: 08:00 - 17:00
Fuqarolar arizalarini qabul qilish bo`limi: 08:00 - 18:00
Tushlik vaqti: 12:00 - 13:00
Aloqa raqami: (0-436)2203015,
Faks: (0-436) 2203016; (0-436) 2203499
Ishonch telefoni: (0-436) 2203015
Elektron pochta: dsenm@nv.uz
Qabul kunlari: har haftaning chorshanba va shanba kuni 10:00 dan 12:00 gacha
Veb-saytni yuritish bo`yicha mas`ul xodim: Zarifa K. Boboyeva, tel.: (0-436) 220-30-16

KO`P KO`RILGAN
25 oktyabr

Virusli gepatit A

VIDEOLAVHALAR
MA`LUMOTLAR ARXIVI
Navoiy viloyati DSENM ishini qanday baholaysiz?
Ovoz berish

MAXSUS IMKONIYATLAR

eye

Ko`rinish

A
A
A

Shrift o`lchami

0% ga kattalashtirish